Enerji Kabloları Rumuzlandırmaları

Enerji Kabloları Rumuzlandırmaları

     img-news-widget

Yoğun Şehirleşme Örneği

Günümüzde enerji dağıtım-iletim, telekomünikasyon, inşaat, madencilik, petrol, gaz ve bunun gibi birçok farklı sektörde çok çeşitli kablo türleri kullanılmaktadır. Özellikle yoğun şehirleşme yaşanan yerlerde aynı bina içinde dahi yüzlerce farklı kablo tipi bulunmaktadır.

undefined
Resim 1: Yoğun Şehirleşme Örneği

kablo rumuzlandırma standartları

Kabloların birbirinden kolayca ayırt edilmesi, kablo rumuzlandırma standartları sayesinde mümkün hale gelmiştir.  Diğer bir ifadeyle, kablo rumuzlandırma standartları kablo sektörünün alfabesidir.
Rumuzlandırma standartlarının ortak amacı; pazar/müşteri/üretici arasında ortak dil oluşturarak , kablo yapılarının hızlıca anlamlandırılmasını sağlamaktır. Kablo iletken yapısı , iletken üzerinde kullanılan izolasyon malzemesi (PVC,XLPE..), kablonun damar eğirme şekli, ekranlı/zırhlı olup olmadığı, dış kılıf malzemesi (PVC, PE..) gibi birçok önemli bilgi kablo rumuzları yardımıyla tarif edilebilmektedir.
Kablo yapısının yanında isimlendirilmesi ülke standartlarına göre de farklılık gösterebilmektedir. Kısaca, farklı rumuzlar, aynı kabloyu tarif edebilmektedir. Kablo üreticileri için yolculuk rumuzlandırmayla başlar, üretim ile devam eder ve gerekli testlerle sonlanır.

yangına dayanıklı fiber optik kablolar
Resim 2: Yüksek Gerilim Test Lab.

Kablo sektöründe geniş bir kullanıma sahip enerji kabloları için genel kabul görmüş rumuzlandırma standartları Cenelec HD361, VDE, TS 621 ve CEI-Unel 35011 olarak sıralanabilir. Aşağıda enerji kabloları rumuzlandırma standartlarıyla ilgili ayrıntılı bilgi örnekleriyle verilmiştir.

CENELEC HD361

Kod

Anlam

Kod

Anlam

H

Harmonize edilmiş standartlarla kablonun uyumu

N5

Nitril kauçuk

A

IEC standartlarına uygun

N6

Florelastomer

Y

Yeraltı kablosu

N7

PVC-nitril

 

Voltaj (U0/U)

P

Kağıt yalıtımlı, emprenye edilmiş, çok damarlı kuşaklı tip

00

<100 / 100 V

 

P2

P'de olduğu gibi, ancak özellikle akmayan bileşikle emprenye edilmiş

01

≥100 / 100 V; 300 / 300 V

P3

P'de olduğu gibi, ancak alanlı tip

03

300 / 300 V

P4

P2'de olduğu gibi, ancak radyal alanlı tip

05

300 / 500 V

Q

Poliüretan

07

450 / 750 V

Q2

Polietilen tereftolat

1

0,6 / 1 kV

Q3

Polistiren

3

1,7 / 3 kV

Q4

Poliamid

          

6

           
          

3,6 / 6 kV

           
          

Q5

           
          

Polimid

           
          

10

           
          

6 / 10 kV

           
          

Q6

           
          

Polivinildenflorur

           
            

Kılıf izolasyon malzemesi

           
          

R

           
          

Etilen propilen lastik ve 60°C çalışma sıcaklığında eşdeğer sentetik elastomer

           
          

B

           
          

Etilen - Propilen kauçuk

           
          

S

           
          

Silikon kauçuk

           
          

B2

           
          

Etilen - propilen kauçuk, sert dereceli

           
          

T

           
          

Bir araya getirilen damarlar, üzerinde tekstil örgü, emprenye edilmiş veya edilmemiş

           
          

B3

           
          

Bütil kauçuk (izobütilen - izopren kauçuk)

           
          

T2

           
          

Tekstil örgü, alev geciktirici bileşikle emprenye edilmiş

           
          

E

           
          

Polietilen

           
          

T3

           
          

Tekstil tabaka (sargı veya şerit) emprenye edilmiş veya edilmemiş

           
          

E2

           
          

Polietilen, yüksek yoğunluklu

           
          

T4

           
          

T3'de olduğu gibi, ancak alev geciktirici bileşikle emprenye edilmiş

           
          

E4

           
          

Politetrafloroetilen

           
          

T5

           
          

Korozyona karşı koruma

           
          

E5

           
          

Perflorlu etilen - propilen

           
          

T6

           
          

Çok damarlı bir kablonun ayrı ayrı damarları üzerinde tekstil örgü emprenye edilmiş veya edilmemiş

           
          

E6

           
          

Etilen - tetrafloretilen

           
          

V

           
          

PVC

           
          

E7

           
          

Polipropilen

           
          

V2

           
          

90°C'lik bir çalışma sıcaklığı için PVC bileşiği

           
          

G

           
          

Etilen - vinil - asetat

           
          

V3

           
          

Düşük sıcaklıklarda serimi yapılan kablolar için PVC bileşiği

           
          

J

           
          

Cam elyaf örgü

           
          

V4

           
          

Çapraz bağlı PVC

           
          

J2

           
          

Cam elyaf tabaka

           
          

V5

           
          

Yağa karşı dayanıklı özel PVC bileşiği

           
          

M

           
          

Mineral

           
          

X

           
          

Çaprazlanmış polietilen (XLPE)

           
          

N

           
          

Polikloropren (veya eşdeğer malzeme)

           
          

Z

           
          

Yandığında düşük duman emisyonu bulunan kablolarda kullanılmak için uygun, düşük seviyeli korozif gaz emisyonuna sahip poliefin esaslı                     çapraz bağlı bileşik.

           
          

N2

           
          

Polikloroprenin özel bileşiği

           
          

Z1

           
          

Yandığında düşük duman emisyonu bulunan kablolarda kullanılmak için uygun, düşük seviyeli korozif gaz emisyonuna sahip termoplastik bileşik

           
          

N4

           
          

Klorosulfolu polietilen

           

 


CENELEC HD361

Kod

Anlam

Kod

Anlam

A2

Aluminyum kılıf, ekstrüzyonla çekilmiş veya kaynaklanmış, pürüzsüz

 

Zırh

A3

Aluminyum kılıf, ekstrüzyonla çekilmiş veya kaynaklanmış, oluklu

Z2

Yuvarlak çelik tel zırh, galvanizlenmiş veya galvanizlenmemiş

A4

Herbir damar üzerinde aluminyum kılıf

Z3

Yassı çelik tel zırh, galvanizlenmiş veya galvanizlenmemiş

A5

Aluminyum şerit kılıf

Z4

Çelik şerit zırh, galvanizlenmiş veya galvanizlenmemiş

C2

Bakır kılıf

Z5

Çelik tel örgü, galvanizlenmiş veya galvanizlenmemiş

C3

Bakır kılıf, oluklu

Z6

Gergi taşıyıcı çelik tel örgü

F

Çelik kılıf

Z7

Özellikle biçimlendirilmiş çelik telden yapılmış zırh

F3

Çelik kılıf, oluklu

Y2

Yuvarlak aluminyum tel zırh

K

Çinko kılıf

Y3

Yassı aluminyum tel zırh

L

Genel amaçlı kurşun alaşımlı kılıf

Y5

Özel veya farklı malzemelerden yapılmış zırh

L2

Alaşımsız kurşun kılıf (saf kurşun)

Y6

Çelik tellerden ve/veya çelik şeritlerden ve bakır tellerden yapılmış zırh

L4

Her damar üzerinde genel amaçlı kurşun alaşımlı kılıf

 

Yapısal Bileşenler

L5

Her damar üzerinde alaşımsız kurşun kılıf

D2

Kılıftan veya grup üzerindeki çelik tellerden veya tekstilden meydana gelen gergi taşıyıcı eleman

L6

Yukarıda belirtilenlerin dışında bileşimi olan kurşun alaşımlı kılıf

D3

Yuvarlak kablonunun merkezine yerleştirilen veya yassı kablonun içinde dağıtılmış bir veya daha fazla bileşenden (tekstil ve metalik) meydana gelen gergi taşıyıcı eleman

A

Eşmerkezli aluminyum iletken

D4

İletkenli gergi taşıyıcı elemanın özelliğini sağlayan kendinden destekli kablo

A6

Eşmerkezli aluminyum iletken, dalga şeklinde

D5

Merkezi damarı (gergi taşıyıcısı olmayan)

C

Eşmerkezli bakır iletken

D7

D3’te olduğu gibi gergi taşıyıcı elemanı, ancak kablonun dış tarafına bağlanan

C6

Eşmerkezli bakır iletken, dalga şeklinde

D8

D7'de olduğu gibi, ancak "8" biçimini gösterecek şekilde eksene dik olarak, kablo içinden geçen

C9

Aluminyum eşmerkezli bakır iletken

 

Şekil ve özel dizayn

A7

Aluminyum ekran

 

Dairesel kablolar

A8

Her damar üzerinde aluminyum ekran

H

Ayrılabilir yassı kablolar ve damarlar, kılıflı veya kılıfsız

C4

Bir araya getirilen damarlar üzerinde örgü olarak bakır ekran

H2

Ayrılamayan yassı kablolar ve kordonlar

C5

Her bir damar üzerinde örgü olarak bakır ekran

H3

Ağ örgülü yassı kordon

C7

Şerit, bant veya tellerden yapılan bakır ekran

H4

Yassı çok damarlı kablo, bir iletkeni yalıtılmamış

C8

Her bir damar üzerinde C7'de olduğu gibi bakır ekran

H5

İki veya daha çok damarın son olarak, bir araya getirilmesi, birlikte bükülmü

D*

Bir araya getirilen damarların çevresinde ince çelik şerit / şeritlerden oluşan ekran, bir araya getirilmiş grupta yalıtılmış bir iletkenle teması olan

H6

Üç veya daha fazla damarı olan yassı kablo, HD359 S2’ye göre

   

H7

Ekstrüzyonla çekilmiş çift tabaka yalıtımlı kablo

   

H8

Uzatılabilir uç

 


CENELEC HD361

Kod

Anlam

Kod

Anlam

 

İletken Malzemesi

-M

Miliken iletken

 

Bakır

-R

Bükülgen olmayan, yuvarlak iletken, çok telli

-A

Aluminyum

-U

Bükülgen olmayan, yuvarlak iletken, tek telli

-Z

Özel malzemeden ve/veya özel şekilli iletken

-W

Bükülgen olmayan, daire dilimli iletken, tek telli

 

İletken Biçimi

-Y

Gelin teli biçiminde iletken

-D

HD 22.6.S2'ye göre kaynak kablolarında kullanılan bükülgen iletken

 

Damar numarası ve iletken kesiti

-E

HD 22.6.S2'ye göre ark kaynak kablolarından kullanılan yüksek derecede bükülgen iletken

Sayı

İletkenlerin sayısı ve boyutları, damarların sayısı, n

-F

Bükülgen bir kablo veya kordonun bükülgen iletkeni (IEC 228 Sınıf 5'e göre bükülgenlik)

X

Yeşil/sarı damarın olmadığı durum

-H

Bükülgen bir kablo veya kordonun yüksek derecede bükülgen iletkeni (IEC 228 Sınıf 6'ya göre bükülgenlik)

G

Yeşil/sarı damarın olduğu durum

-K

Sabit tesisatlar için bir kablonun iletkeni (başka belirtilmedikçe IEC 228 Sınıf 5'e göre bükülgenlik)

Sayı*

mm² olarak iletkenin anma kesiti, s

-H

Bükülgen bir kablo veya kordonun yüksek deredece bükülgen iletkeni (IEC 228 Sınıf 6'ya göre bükülgenlik)

Y

Kesit alanının belirtilmediği durumda gelin teli biçimli bir iletken için

-K

Sabit tesisatlar için bir kablonun iletkeni (başka belirtilmedikçe IEC 228 Sınıf 5'e göre bükülgenlik)

   

 


yangına dayanıklı fiber optik kablolar

 



           

VDE

           
          

Kod

           
          

Anlam

           
          

Kod

           
          

Anlam

           
            

Referans standartlar

           
            

Zırhlama

           
          

N

           
          

VDE Standardı

           
          

B

           
          

Çelik bant zırh

           
          

(N)

           
          

VDE standardına benzer

           
          

F

           
          

Galvanize çelik yassı tel zırh

           
            

İletken

           
          

G

           
          

Tutucu galvanize çelik bant zırh

           
          

A

           
          

Aluminyum iletken

           
          

R

           
          

Galvanize yuvarlak çelik tel zırh

           
          

-

           
          

Bakır iletken

           
            

Kılıf Malzemesi

           
            

İzolasyon Malzemesi

           
          

K

           
          

Kurşun kılıf

           
          

Y

           
          

PVC

           
          

KL

           
          

Aluminyum kılıf

           
          

2X

           
          

XLPE

           
          

Y

           
          

PVC

           
            

Konsantrik İletken(Ekran)

           
          

2Y

           
          

PE

           
          

C

           
          

Konsantrik bakır

           
            

İletken Tipi

           
          

CW

           
          

Konsantrik bakır, waveconal formasyon

           
          

R

           
          

Yuvarlak iletken

           
          

CE

           
          

Her bir damar üzerinde eş merkezli iletken bakır

           
          

S

           
          

Sektör iletken

           
          

S

           
          

Bakır tel ekran

           
          

E

           
          

Solid iletken

           
          

SE

           
          

Her bir damar üzerinde bakır tel/bant ekran

           
          

M

           
          

Eğrilmiş iletken

           
          

(F)

           
          

Boylamasına su geçirmez ekran

           
          

F

           
          

Bükülgen iletken

           
          

(FL)2Y

           
          

Boylamasına ve transversal Al/PE kılıf ile su geçirmezlik

           
          

V

           
          

Sıkıştırılmış iletken

           
          

(FB)2Y

           
          

Boylamasına ve transversal Cu/PE kılıf ile su geçirmezlik

           
          

SM

           
          

Sektör şekilli eğrilmiş çok telli iletken

           
            

 

           
          

RM

           
          

Yuvarlak şekilli eğrilmiş çok telli iletken

           
              

RE

           
          

Yuvarlak tek (solid) tel iletken

           
              

RMV

           
          

Yuvarlak eğrilmiş sıkıştırılmış-çok telli iletken

           

 


yangına dayanıklı fiber optik kablolar

 


          

TS 621                     *

           
          

Kod

           
          

Anlam

           
          

A

           
          

Aluminyum iletken

           
          

V

           
          

PVC termoplastik izolasyon ya da kılıf

           
          

S

           
          

Ekran

           
          

SH

           
          

Her damar üzerinde ayrı ekran

           
          

M

           
          

Konsantrik ekran

           
          

E

           
          

Polietilen

           
          

E3

           
          

Çapraz bağlı polietilen, XLPE

           
          

Ş

           
          

Galvanize yassı çelik tel zırh + tutucu çelik bant

           
          

O

           
          

Galvanize oval çelik tel zırh

           
          

G

           
          

Çelik tutucu bant (“Ş” ve “O” için)

           
          

s

           
          

Sektör şekilli

           
          

ş

           
          

Sıkıştırılmış iletken

           
          

ç

           
          

Eğrilmiş iletken

           
          

W

           
          

Isı ve aşınmaya dayanıklı

           
          

Y

           
          

Yeraltı kablosu

           


*Bu rumuzlar, alçak ve orta gerilim kabloları için geçerli olmayıp, yalnızca ilgili standart esas alınarak kullanılımaktadır.

yangına dayanıklı fiber optik kablolar

 



           

CEI-UNEL 35011

           
          

Kod

           
          

Anlam

           
          

Kod

           
          

Anlam

           
            

İletken Yapısı

           
          

R5M

           
          

Florokarbon resin bileşik - tetraflorin etilen-perflorin metilvinileter kopolimer (MFA)

           
          

A

           
          

Aluminyum iletken

           
          

R5P

           
          

Florokarbon resin bileşik - tetraflorin etilen-perflorin propilvinileter kopolimer (PFA)

           
          

F

           
          

Eğrilmiş esnek yuvarlak iletken

           
          

R7

           
          

R7 PVC bileşik 90°C’de, T13 tipi

           
          

FF

           
          

Eğrilmiş çok esnek iletken

           
          

V

           
          

Cam bant (gerektiğinde emprenye edilen)

           
          

R

           
          

Eğrilmiş rigid iletken

           
          

T

           
          

Bir ya da daha fazla cam/mika bant ya da cam örgü

           
          

U

           
          

Solid iletken

           
            

Ekran ve Konsantrik İletken

           
            

İzolasyon Tip ve Kalitesi

           
          

C

           
          

Konsantrik bakır iletken

           
          

E

           
          

Termoplastik polietilen bileşik

           
          

H

           
          

Metalize kağıt, karbon kopya ya da aluminyum bant

           
          

E4

           
          

Çapraz bağlı polietilen bileşik, 85°C’de

           
          

H1

           
          

Bakır bant, yassı tel ya da tel ekran

           
          

G

           
          

Natural ve/veya sentetik lastik bileşik 60°C’de

           
          

H2

           
          

Bakır örgü ekran

           
          

G4

           
          

Silikon lastik bileşik 180°C’de

           
          

H3

           
          

Çift kat bakır örgü ekran

           
          

G7

           
          

Yüksek modüllü etilen propilen lastik bileşik 90°C’de

           
          

H4

           
          

Boylamasına korüge çelik bant

           
          

G8

           
          

Etilen propilen lastik bileşik 85°C’de, ayrıca koruyucu katmansız kablolar için

           
          

H5

           
          

Boylamasına laminasyonlu aluminyum bant

           
          

G9

           
          

Çapraz bağlı 90°C’de, düşük duman yoğunluklu, toksik ve korozif etkisi düşük elastomerik bileşik, ayrıca koruyucu katmansız kablolar için

           
            

Zırh (Metalik Kaplama)

           
          

G10

           
          

Çapraz bağlı 90°C’de, düşük duman yoğunluklu, toksik ve korozif etkisi düşük elastomerik bileşik

           
          

A

           
          

Düz aluminyum kılıf ya da metalik örgü zırh

           
          

G19

           
          

Çapraz bağlı 90°C’de, düşük duman yoğunluklu, toksik ve korozif etkisi düşük elastomerik bileşik

           
          

F

           
          

Çelik tel zırh

           
          

G20

           
          

Çapraz bağlı 90°C’de, düşük duman yoğunluklu, toksik ve korozif etkisi düşük yalıtkan bileşik

           
          

H5

           
          

Boylamasına laminasyonlu aluminyum bant zırh

           
          

G21

           
          

Çapraz bağlı, düşük duman yoğunluklu, toksik ve korozif etkisi düşük yalıtkan bileşik, fotovoltaik kablolar için

           
          

L

           
          

Kurşun alaşım kılıf

           
          

M9

           
          

M9, 70°C’de, düşük duman yoğunluklu, toksik ve korozif etkisi düşük termoplastik bileşik

           
          

N

           
          

Çelik bant zırh

           
          

R

           
          

PVC bileşik 70°C’de, T11 ve T12 tipi

           
          

P

           
          

Kurşun kılıf

           
          

R2

           
          

PVC bileşik 70°C’de, R2 tipi

           
          

Z

           
          

Çelik yassı tel

           
          

R4

           
          

Poliamid resin bileşik

           
            

Kılıf (Metalik Olmayan Kaplama)

           
          

R5

           
          

Florokarbon resin bileşik

           
          

E

           
          

Termoplastik bileşik, Ez tipi

           
          

R5F

           
          

Florokarbon resin bileşik - tetraflorin etilen-esaflorin propilen kopolimer (FEP)

           
          

E4

           
          

Çapraz bağlı polietilen bileşik , E4M tipi

           
          

Kod

           
          

Anlam

           
          

Kod

           
          

Anlam

           
          

G

           
          

Naturel ve/veya sentetik lastik bileşik, Gy

           
          

T

           
          

Tekstil örgü (gerektiğinde emprenye edilen)

           
          

G6

           
          

Kloro-sulfurin polietilen bileşik, G6M tipi

           
          

T2

           
          

T2 özel tekstil örgü (gerektiğinde emprenye edilen)

           
          

K

           
          

Neopren ya da benzer bileşik, Ky, Kn, Kz tipi

           
            

 

           
          

Kod

           
          

Anlam

           

Kod

Anlam

     

Kablo Şekli

R

PVC bileşik, Tm1, Tm2 type, Rz tipi

O

Öz haline getirilmiş damarlar (gerektiğinde kılıflı), dolgulu ya da dolgusuz yuvarlak kablo oluşumu

R4

Poliamid resin bileşik

D

Damarlar “O” şeklinde, paralel ve birbirine yakın (dış görünümü yassılaştırılmış)

M1

Termoplastik düşük duman yoğunluklu, toksik ve korozif etkisi düşük bileşik

X

Damarlar “O” şeklinde, öz 3’lü damarlardan bir araya getirilmiş

M2

Elastomerik düşük duman yoğunluklu, toksik ve korozif etkisi düşük bileşik

W

Damarlar paralel bir araya getirilmiş,

M3

Elastomerik düşük duman yoğunluklu, toksik ve korozif etkisi düşük bileşik

W1

Damarlar paralel bir araya getirilmiş,

M4

Elastomerik düşük duman yoğunluklu, toksik ve korozif etkisi düşük bileşik

 

Destek Elemanı

M21

Elastomerik düşük duman yoğunluklu, toksik ve korozif etkisi düşük bileşik, fotovoltaik kablolar için

S

Metalik ip, metalik olmayan kılıf içerisine yerleştirilmiş

T1

Cam bant ile sarım

Y

Tekstil ya da metalik ip (damarlar arasında ya da kabloya dışarıdan bağlı)

 


yangına dayanıklı fiber optik kablolar

İletişim

İlgili Döküman
Yazar
Can Altıngöz
Tel: 0224 270 31 32
E-posta: can.altingoz@prysmiangroup.com
Yazar
Zekeriya Şirin
Tel: 0224 270 31 32
E-posta: zekeriya.sirin@prysmiangroup.com
Prysmian Group Türkiye Hakkında
Prysmian Group Türkiye; merkezi 1964 yılından bu yana, Mudanya’da (Bursa) yer alan Türk Prysmian Kablo ve Sistemleri A.Ş. ile 2011 yılında gruba dahil olan Draka Comteq Kablo ve Ltd.Şti. ve Draka İstanbul Asansör İth. İhr. Üretim Tic. Ltd. Şti. firmalarından oluşmaktadır. Prysmian Group Türkiye bünyesinde, bugün yaklaşık 550 kişi çalışmaktadır. Prysmian Group Türkiye’nin ürün yelpazesi kapsamında 220 kV'a kadar olan tüm enerji kabloları, 3.600 çifte kadar bakır iletkenli haberleşme kabloları ile fiber optik kabloları bulunmaktadır. Ayrıca, Draka ile, sadece ana ortaklar seviyesinde gerçekleşen birleşme sonucunda, demiryolu sinyalizasyon kabloları, asansör sistemleri, stüdyo broadcast kabloları ve özel kablolar ürün yelpazesine eklenmiştir. Prysmian Group içinde öncelikli bir ihracat merkezi olan ve 2013 yılında toplam yaklaşık 822 milyon TL olan cirosunun %34’ünü ihraç eden Türk Prysmian Kablo, Borsa İstanbul’da işlem görmektedir.